Bugün 18.07.2018 - Sitemize Hoşgeldiniz
Önceki Haber
Sonraki Haber
Baskil, sadece Baskil değil
30.04.2015
Alişan Hayırlı
Alişan Hayırlı

Baskil nereye bağlı?
Okullarda Baskil’in Elazığ’a bağlı olduğu anlatılır.
Doğrudur.
Baskil Elazığ’ın bir ilçesidir.
Fakat okul kitaplarında yazılan her bilgi doğru değildir.
Tıpkı Çelikhan gibi Baskil de Malatya’nın bir ilçesidir. Ekonomik, sosyal ve kültürel anlamda Baskil tamamen Malatya’ya bağlıdır. Baskil’in Elazığ ile bağlantısı sadece resmiyetten öteye geçmez… Nitekim Elazığlılar da bu fiili durumu yıllar öncesinden kabullenmiş olmalılar ki Baskil’i kendi kazalarından saymazlar. Hatta bu durumdan dolayı Baskilliler’i iter kakar, hakir görürler. “Siz Malatyalısınız” diye…
Ancak öte yandan bir kısım Malatyalılar da Baskilliler’i kabullenmekte zorlanırlar. “Siz Elazığlısınız” diye…
İki ara bir derede kalmak işte böyle bir şey… Bu yüzden Baskiller uzun süre resmiyette de Malatya’ya bağlanmak için çaba sarf ettiler ancak başarılı olamadılar.
Malatya ile Elazığ arasında binlerce yıl akıp duran Fırat nehrinin üzerine ne zaman ki Karakaya Baraj’ı yapıldı işte o zaman bu iki güzide şehir arasındaki fiili uzaklık daha da kesinleşti. Karakaya Baraj Gölü yüzlerce kilometre mesafeye yayıldı ve her iki şehirde de onlarca köyü, yerleşim birimini sular altına aldı. Baraj Gölü iki şehrin coğrafyasını, iklimini, sosyo-kültürel hayatını, tarımını ve haritasını değiştirdi. (Daha geçen yıl 29 Mart’ı 30 Mart’a bağlayan gece meydana gelen don başta kayısı olmak üzere bütün meyveleri kasıp kavururken, sadece başta Baskil olmak üzere baraj gölü sınırındaki arazilerde meyveler donmamıştı.)
·        Bizi ayıran nehir
Her ne kadar Elazığ ile Malatya arasında eskiden beri devam edip gelen bir “husumet” olmakla birlikte, Karakaya Baraj gölü üzerinde kurulan 3 köprü gösteriyor ki, aslında bizi birbirimizden sadece nehir ayırıyor. Kaderimiz ve kültürümüz aynı mayadan yoğrulmuş…
İki komşu şehir arasında hem deniz, hem karayolu hem de tren yoluyla bağlı kaç tane şehir görebilirsiniz ki…
Bir de buna tarihten gelen kopmaz gönül bağını eklerseniz Elazığ-Malatya kardeşliğinin ne kadar sağlam bir temele oturduğunu anlarsınız.
Aslında Elazığ ile Malatya arasındaki sorunlar suni yaratılmış sorunlardır. Bunlar; spor, kamu kuruluşların bölge müdürlükleri ve Baskil’in durumu… Elazığ ile Malatya arasında bölgede lider olma rekabeti uzun yıllardır sürüp gitmektedir. Bu rekabet iyi yönetilebilseydi her iki şehre de faydası olabilirdi. Çünkü “komşuda pişer bize de düşer.” deyimi boşuna söylenmemiştir. Zengin her komşunun beraber yaşadığı komşusuna faydası dokudur.
Her neyse, uzatmayalım…
Konumuz: Baskil
Coğrafik konumu itibariyle Baskil’in göbeği Malatya ile bağlıdır. Baskil ile Malatya arasında kilometrelerce uzunluktaki Karakaya Baraj gölü bulunuyor. Fakat hem karayolu (Kömürhan Köprüsü), hem tren yolu (Karakaya Demiryolu Köprüsü) hem de deniz yolu (Feribot seferleri) ile bağlı olduğu için Baskillilerin Malatya ile teması kaçınılmaz olmuştur. Elazığ merkeze çok uzak oldukları için anavatanları olarak Malatya’yı görmüşlerdir.
Mesela, Baskilliler’in iddiasına göre en güzel kayısı Baskil’de yetişmektedir ve Malatya’nın kayısı rekoltesinin yüzde 20’sini karşılamaktadır. Baskil’de üretilen ve yetişen bütün ürünler Malatya üzerinden piyasaya sürülmektedir.
İşte ekonomik olarak böylesine derin bir ilişki kurulmuştur Baskil ile Malatya arasında… Yani Baskil’in Malatya ekonomisine doğrudan katkısı bulunmaktadır.
·        Baskil neden “Kutsal?”
Öte yandan Baskil nüfusunun yüzde 60’ı fiilen Malatya’da yaşamaktadır.
Baskil deyince akla “imam ve müezzin” gelmektedir. Malatya’daki camilerde görevli imam ve müezzinlerin büyük bir kısmı Baskilli’dir… Baskilliler olmasaydı camilerde imam müezzin bulamazdık. 
Baskil’e “kutsal topraklar” denilmesinin altında belki de bu gerçek yatıyordu. Baskilliler, yarı şaka yarı ciddi kendi memleketlerine “kutsal topraklar” sıfatı uygun görmekte bunu her vesileyle söylemektedir. Kutsal yerleri sayarken Mekke, Medine, Baskil ve Kudüs derler… Baskil’i Kudüs’ten önce sayarlar. Abdestsiz girilmemesini, ihram giyerek gidilmesini isterler.
Böylece bu “kutsallık” söylemi uzayıp gider…
Peki, gerçekten Baskil “kutsal” bir yer mi, yoksa sadece “latife” den öteye geçmeyen bir söylem mi?
Madem kutsal o zaman biz neden şimdiye kadar bu toprakları ziyarete gitmemiştik? Dünyanın öteki ucuna giderken, Türkiye’de gitmedik şehir bırakmazken, burnumuzun dibindeki bir ilçeye şimdiye kadar gitmemiş olmak bende de gizli bir eksiklik duyguyu yaratmıştı. Uzun zamandan beri fırsat kollayıp duruyordum.
Baskil’in en yüksek tepesinde bulunan ve Malatya’nın her yerinden görünen tepedeki kiliseyi hep merak etmiş, bir gün oraya çıkmayı çok arzu etmiştim.
Nihayet bu arzum, sevgili dostum Baskilli Yeminli Mali Müşavir Mustafa Altunkaya sayesinde gerçekleşti. Mustafa’nın iki yeğeni Kenan ve Enver ile birlikte iki günlük hafta sonu ziyareti planladık ve sabahın erken saatinde yola düştük.
·        Ve “kutsal topraklara” yolculuk başladı.
Saat 08.00’i gösterdiğinde, Eskimalatya’ya bağlı Atabey köyü sınırlarındaki Feribot İskelesi’ne ulaştık. Karakaya Baraj Gölü bir gelin gibi süzülüyor, masmavi rengi ve duvağıyla İstanbul Boğazı’nı andırıyordu. Karşımızda bizi bekleyen Baskil’in köyleri ise sanki Üsküdar’ı, Kadıköy’ü, Beykoz’u andırıydı.
Allah sizi inandırsın, kendimi sanki İstanbul’da, Avrupa yakasından Asya yakasına giden bir yolcu gibi hissettim. Eminönü iskelesinden hareket eden vapura binecekmiş gibi heyecanlandım.
Baskil ile Malatya arasında karşılıklı iki feribot hizmet veriyor. Feribotlar özel şahıslar tarafından işletiliyor. Fakat karada devlet tarafından yaptırılan iki gemi daha vardı ve biri bitmek üzereydi. Yapımı tamamlanan geminin Salı günü suya indirileceği haber verildi. Feribot işletmecileri bu durumdan şikâyetçi, buna ne gerek vardı, üstelik bu gemiler yük gemileri değil ve ihtiyaca cevap veremezdi.
Fakat beni Baskil seyahatinin heyecanı sardığı için şu anda bu tür sorunlara ve haberlere ilgi duymuyordum. Tamamen Baskil’e odaklanmıştım. Feribot işletmecisinin sözleri bir kulağımdan giriyor öteki kulağımdan çıkıyordu.
(Bu noktada 30 Ağustos 2002 yılında meydana gelen feribot faciasını hatırlamamak mümkün değil… Malatya ve Baskil tarihinin en trajik kazalarından biri meydana gelmiş, Baskil’den Malatya’ya yolcu taşıyan feribot batmış ve 14 kişi hayatını kaybetmişti. Kaza kurbanlarına Allah’tan rahmet, sahiplerine sabır diliyorum.)
Feribot hareket etti. Yanımda oturan Mustafa Baskil ile ilgili bir şeyler anlatıyor. Fakat ben başka bir alemdeyim. Malatya’yı ilk defa karşı taraftan, gemiden görüyorum. Her şeyin ilki makbuldür. İlk tadılan zevkin yerini hiçbir şey tutamaz. Malatya’yı ilk defa Baskil sahilinden görecektim. Baskil’i de ilk defa yerinde görecektim.
Çifte heyecan, çifte mutluluk… 
Sekiz kilometrelik seyahat ne kadar sürdü anlayamadım. Mustafa söyledi sonradan, 35 dakika sürmüş…
·        Altınuşağı köyü
Ve “Bismillahirrahmanirrahim” diyerek gemiden indim, Baskilliler’in hiç dillerinden düşürmedikleri “kutsal topraklara” ilk defa ayakbastım. Baskil tarafındaki feribot iskelesinin bulunduğu köyün ismi İmikuşağı imiş…
İmikuşağı demişken, Baskil’in köy isimlerine temas etmeden geçmeyelim… Baskil’in 60’ın üzerinde köyü var. Bu köylerin çoğunun ismi “uşağı” ile bitiyor. Altınuşağı,  Bilaluşağı, İmikuşağı, Akuşağı, Aşağıkuluşağı, Habibuşağı, Hacıuşağı, Kızıluşağı, Şituşağı, Sultanuşağı, Tavşanuşağı, Topaluşağı diye böyle gidiyor…
İşte ben de “uşağı” ile biten bir köye, Altınuşağı köyüne misafir olacağım… Bizim Mustafa’nın köyü… İskelenin hemen 3 kilometre uzağında…  Eniştesi Aslan Altunkaya’nın evine yerleştik. Köye varır varmaz, evin küçük oğlu Enver derhal bahçeye daldı, kayısıları kontrol etti. Kayısılar yandı mı yanmadı mı diye… Evin tek bekâr çocuğu ve bu sene kayısılar olunca evlenecekti.
Fakat umutları söndü.
Evlilik bir başka bahara kaldı.
Mevsim normallerinin üzerinde yağan yağmur, kayısılarla birlikte Enver’in de evlilik umutlarını yaktı.
Fakat hayat devam ediyor.
Sabah kahvaltısı için mükemmel bir köy sofrası hazırlanmış, her şey doğal… (Ev sahibi ablamın ellerine sağlık. Daha sonra bize lezzetli bir bulgur pilavı da yaptı.)  Kuvvetli bir kahvaltıya ihtiyacımız olduğunu, gün içinde yaşayacağımız maceradan sonra daha iyi anladık.
·        Domalanı da öğrendik
Baskilli olup da, çoğu kimsenin çıkmadığı, hatta yerini dahi bilmediği Mar Ahron Kilisesi’nin bulunduğu Muşar Dağı’nın en tepesine çıkacaktık. Başımıza gelecek olanlardan habersiz, ertesi günü kımıldayacak gücümüzün dahi kalmayacağını bilmeden yola, keşfe koyulduk…
Yönümüzü Batı’ya çevirip, Elazığ’ı arkamıza alarak, Karakaya Baraj gölü sahili boyunca ilk durak yerimiz olan “Hızır Tepesi” ne doğru yola çıktık.  Rengârenk çiçeklerin süslediği, sarı otların kapattığı tepecikleri bir bir geride bırakarak, tertemiz havayı soluyarak ilerliyoruz.
Şoförümüz Enver aniden durdu. Kenan ile birlikte arabadan inip sarı çiçeklerin, beyaz papatyaların, kırmızı gelinciklerin dans ettiği dağın eteklerinden tırmanmaya başladılar ve ellerinde detektörü andıran sopalarla yeri incelemeye başladılar.
Bir şey arıyorlardı.
Mustafa’ya sordum, “Ne arıyorlar?”
-“Domalan arıyorlar”
-“Domalan nedir?”
-“Abi gerçekten bilmiyor musun?”
-“Gerçekten bilmiyorum.”
Meğer Baskil’in dağlarında yetişen, patates şeklinde, bir çeşit yer mantarıymış… Türkçe Domalan olan bitkinin ismi Kürtçe Kummi imiş… Her yerde bulunmazmış… Toprağın altında gizliymiş…  Nasıl görüyorlar, nasıl buluyorlar aklım şaştı. Baskil dağlarında bolca bulunan Domalan piyasada 30 lira civarında satılıyormuş. Hayatımda ilk defa Domalan’ı orada gördüm ve orada tattım. Ekibimiz birkaç saat içinde o gün yerin altından iki kilo civarında Domalan topladı.  Dedim ki, “Hepsini burada yemeyelim, iki tanesini bana verin ki anneme götüreyim”
Sağ olsunlar onlar da hepsini bana verdiler. Dönüşte iki kilo Domalan’ı eve getirdim. Bakalım annem yemeğini yapabilecek mi acaba?
Daha şimdiden anladım ki, Baskil gerçekten kutsalmış… Toprağından Kummi fışkırıyor mübarek. Allah’tan tam da mevsimiymiş… Hava da güzel, soğuk kış günlerinden sonra güneş ilk defa bu kadar parlak ve canlı, Allah yüzümüze baktı, harikulade bir gün, her şey istediğimiz gibi inşallah günün sonu da güzel olur!
Böylece bir yaşıma daha bastım, “Domalan denilen organik bir besin maddesinin varlığından” haberdar oldum. Demek ki neymiş, çok okuyan değil çok gezen bilirmiş…
Zaman dar, gezecek yer çok, vaktimizi Domalan toplamayla geçiremeyiz, bu iş için hususi bir günümüzü ayırmamız lazım, diyerek yola koyulduk.
·        Baskil: Ziyaretler ilçesi
Birazdan eski adıyla Şeyh Hasan (Tabanbükü) köyüne varacağız… Burada halk tarafından kutsal sayılan Hızır Tepesi’ne çıkacağız. Yeri gelmişken Baskil ile ilgili yapılan bir araştırmadan küçük bir pasaj sunalım:
“Baskil ilçesi ziyaret mekânları bakımından oldukça zengindir. Özellikle Tabanbükü(Şeyh Hasan) köyü, ziyaret inancının en yoğun olarak yaşandığı yerlerdendir. Bu köy Baskil ilçesine 65 kilometre uzaklıkta, Fırat kenarında yer almaktadır. Ancak köy, Karakaya Barajı göl sahasına girmesi nedeniyle iki kilometre Kuzeydoğuya taşınmıştır. Burada bulunan ziyaretler de yeni köye nakledilmiştir. Bu ziyaretler özellikle Orta Asya'dan Anadolu'ya gelen Yesevi dervişlerinin kabirleri olup, yöre halkı tarafından yoğun olarak ziyarete konu olmaktadır.” (Kaynak: “Halk Dindarlığı Bağlamında Kutsal Mekân Anlayışı-Baskil Örneği” Yrd. Doç. Dr. Abdulkadir Kıyak)
·        Hızır Baba Nişangâhı
Babamın adını (Şeyh Hasan) taşıyan bu köyü çok sevdim… Verimli ve geniş bir ovaya kurulmuş köyü Hızır Tepesi’nden seyretmek ayrı bir zevk…
 “Hızır Baba Nişangâhı Tabanbükü (Şeyh Hasan) köyünün ortalama 5 km. güneybatısında Hızır Dağı adı verilen yüksek bir tepede yer alır. Türbede Hızır Baba'ya ait bir kabir mevcut olmamakla beraber temsili bir sanduka vardır ki "şengah" adı verilir. Buranın Hz. Hızır'ın makamı olduğu kabul edilir. Ziyaretçiler türbe kapısına ve türbenin hemen yanındaki ağaçlara dilek dileyip bez bağlanmaktadırlar. Ayrıca türbeye, gelen ziyaretçilerin şifa amacıyla yemesi için "lokma" adı altında meyve, şeker vb. yiyecek bırakılır. Ziyarete herhangi bir hastalıktan mustarip olanlar şifa ümidiyle gitmektedir. Türbenin üzerinde bulunan şifa taşları vücudun ağrıyan yerlerine "Ya Allah, Ya Muhammed, Ya Ali" denilerek sürülüp şifa ümit edilir. Ziyaret mekânında ziyaretçiler tarafından mum yakılmaktadır. Adağı bulunanlar burada kurban kesip etlerini dağıtmaktadırlar.”
(Kaynak: “Halk Dindarlığı Bağlamında Kutsal Mekân Anlayışı-Baskil Örneği” Yrd. Doç. Dr. Abdulkadir Kıyak)
Domalan toplaya toplaya Hızır Tepesi’nden aşağı inip yolumuza devam ettik. Tamamı kerpiç evlerden kurulu Acemler köyüne uğradık. Burada Halil amca ile hoş sohbet ettikten sonra, dönüşte çaylarını içeceğimize söz verip Kale köyüne doğru yol aldık. İstikamet: Abdulvahap Gazi türbesi…
·        Sıdkı Bütün Zeynep
Ve nihayet Abdulvahap Türbesi’nin bulunduğu kayalıklara vardık… Yolun hemen sağında, dik bir yamacın tepesinde, büyük kayalıkların bulunduğu bir alana kurulmuş…
Fakat ondan önce yolun altında kutsal bir mekân daha varmış… Sıdkı Bütün Zeynep Türbesi… Dedim ya, Baskil’in taşı toprağı altın… Mecburen ayıp olmasın diye bir göz atıp selam verdik. Bizim selamımız taşa toprağa, kurda kuşa… Yerine ulaşır inşallah!
“Sıdkı Bütün Zeynep'in türbesi, Abdulvehhab Gazi türbesinin bulunduğu dağın yamacında ve yolun altında yer alır. Hakkındaki bilgiler sözlü rivayetlere dayanmaktadır. Rivayete göre, Abdulvehhab Gazi, Kale köyünün doğusundaki dağa sırtını vermiş düşmanla çarpışmaktadır. Bizanslılar dağın susuz olduğunu bildikleri için suyollarını kesip Abdulvehhab Gazi'yi teslim olmaya zorlamaktadırlar. O, aradan birkaç gün geçmesine rağmen teslim olmaz. Bizanslılar gece geç vakitlerde Abdulvehhab Gazi'ye su taşıyan bir kız görürler. Abdulvehhab Gazi ile Kral Kızı'nı orada şehit ederler. İslamiyet adına şehit edildikleri için Kral Kızı'na sonradan "Sıdkı Bütün Zeynep Ana" adını verirler. Yöre halkı tarafından "Sitti Zeynep" de denilir.
Türbe Abdulvehhab Gazi türbesine yakın olduğundan yoğun olarak ziyaret edilir. Edindiğimiz bilgilere göre bu türbeyi daha çok psikolojik bozuklukları olanlar, korkmuş olanlar ve çocuğu olmayanlar ziyaret etmektedir. Adağı olan ziyaretçiler kurban kesmekte ve etlerini pişirip ikram etmektedirler.
Mezarın ayak tarafında bir ufak mağara yer alır. O mağaranın içinde kesilen kurbanların "omaca" ve "kaburga" kemikleri bulunmaktadır. Kadın: "Bismillah" der ve elini uzatarak mağaradan bir kemik alır. Omaca kemiği gelirse kadının oğlu, kaburga kemiği gelirse kızı olacağına inanılır. Doğacak çocuk erkek olursa adını Abdulvehhap, kız olursa Zeynep adını verirler.” (Kaynak: “Halk Dindarlığı Bağlamında Kutsal Mekân Anlayışı-Baskil Örneği” Yrd. Doç. Dr. Abdulkadir Kıyak”
·        Abdulvehhab Gazi
Halkın inanışları… Ne diyebiliriz ki… İnanan inanır, inanmayan inanmaz… Allah ıslah ede!
Neyse biz çıkalım Abdulvahap Gazi abimizin yanına… Ya Allah bismillah deyip elimizdeki eşyalarla başladık tırmanmaya… Çok yakın gibi görünüyor ama gittikçe gidiyor, zaman geçtikçe sanki mesafe daha da uzuyor. Kim bilir belki de yorulduğumuzdan… Tam bir saat sürdü.
Nefes nefese vardık türbeye… Bir soluk aldık, üzerimizi çıkarıp terleyen iç çamaşırlarımızı kuruttuk. Ter sıklam içinde kalmıştık.
Gözümüzü bir açtık ki ne açalım, aman Allahım bu ne muhteşem bir manzara! Her şeye değerdi, gördüğümüz manzara bütün yorgunluğumuzu alıp götürdü. Hafiften esen rüzgâr gölün yüzeyini hareketlendiriyor, güneş ışınları gölde aksiseda oluşturuyor, böylece ortaya doyumsuz bir güzellik çıkıyor.
Çaput bağlamak, adak adamak, kurban kesmek, dilek dilemek, mezara yüzümüzü sürmek… Hayır! Bunun yerine manzarayı seyredip dua etmek! Af dilemek! Başta Abdulvahap Gazi, Hz. Hızır ve Sıdkı Bütün Zeynep olmak üzere bütün faniler için dua etmek, onların da günahlarının bağışlanması için Allah’a yalvarmak!
Şimdi bu türbe ile ilgili yine aynı kaynaktan kısa bir bilgi sunalım:
“Abdulvehhab Gazi türbesi, Baskil ilçesinin batı sınırında bulunan Aydınlar bucağına bağlı Kale köyünde yer alan ve ismini de bu ziyaretten alan Abdulvehhab Gazi dağında bulunmaktadır. Abdulvehhab Gazi Peygamber Efendimize sancaktarlık yapmıştır. Abdulvehhab Gazi'ye ait belirli bir mezar yeri mevcut değildir. Onun türbesi açıkladığımız üzere Elazığ'ın Baskil ilçesiyle beraber Sivas, Amasya ve İznik şehirlerinde de yer alır. Ancak Abdulvehhab Gazi'nin Fırat Nehri kıyısında bir ev yaptırdığını ve bu yörede Bizanslılarla sürekli savaştığını ve hatta Malatya şehrini defalarca fethettiğini belirten bilgiler onun bu yörede şehit düşme ihtimalini kuvvetli kılmaktadır.
Taberi, Battalgazi'nin bulunduğu muharebelerden bahsederken miladi 731 yılında yapılan muharebede Abdulvehhab Gazi'nin şehit edildiğini bildirmektedir. İbn Kesir de bu tarihi doğrulamaktadır.
Bu ziyarete daha çok çocuğu olmayan kadınlar gitmektedir. Kadınlar burada bir tören icra edip, kendilerini ziyarete satmakta ve bunun neticesinde çocuk sahibi olmayı ummaktadırlar. Ayrıca trafik kazalarından sağ kurtulanlar, askerden sağ salim dönenler vb. burayı şükür amacıyla ziyaret etmektedir. Ziyaretçilerden adağı olanlar kurban kesmekte ve etlerini pişirip ikram etmektedirler. Ziyaretçilerden bir kısmı burada dilek dileyip türbe içinde mum yakmakta ve çevredeki ağaçlara bez bağlamaktadırlar.”
·        Türbe bahane, manzara şahane
Baskil’e neden “kutsal topraklar” denildiğini, çıktığımız her tepeden sonra daha iyi anlayabiliyoruz. Kutsal mekân icat etmede Baskilliler’in üzerine yoktur. Mübarekler, neredeyse mezar koydukları her tepeyi kutsal ilan etmişler. Yapılan bir araştırmaya göre sadece Baskil topraklarında 40’ya yakın kutsal mekân varmış!
Neyse kutsallık var mı yok mu o ayrı mesele ama benim için bu tepeler ve zirveler Allah’ın yarattığı tabiatı seyretmek ve tefekkür etmek için birer araç, birer vesile… Mezarlara sırtımı dönüp nazlı nazlı süzülen Fırat Nehri’ni, masmavi gölü, Baskil’in köylerinin büyüleyici güzelliğini ve Beydağlarının eteğinde kurulmuş Malatya şehrini seyrediyorum.
“Allahım sen bu güzellikleri boşuna yaratmadın! Sana ne kadar hamd etsek azdır. Eğer fani olan dünya bu kadar güzelse acaba baki olan cennet ne kadar güzeldir.  Günahlarımızı bağışla, bizi rahmetinle yargıla! Bize acı, merhamet et! Sen teksin ve yücesin!”
Bundan daha güzel ibadet mi olur?
·        Mar Ahron Kilisesi
Türbe için yapılan makam bizim işimize yaradı. Yemeğimizi yedik, çayımızı içtik, dinlendik, namazımızı kıldık ve enerji toplayıp Mar Ahron Kilisesi’ne doğru tırmanmaya başladık.
Bir yandan tırmanıyor öte yandan her 10 dakikada durup geriye bakıyoruz. İki şehir arasında bir yılan gibi kıvrılıp akan baraj gölünün güzelliği her adımda şekil değiştiriyor sanki… Bakış açımız değiştikçe güzellik de bir başka boyut kazanıyor. İnsan hiçbir saniyesini kaçırmak istemiyor, çünkü bir daha buralara ayak basmayacağını biliyor.
Define için değil de sırf Kilise’yi ve kilisenin kurulduğu zirveden manzarayı seyretmek için bu zahmete katlanan kaç kişi var ki şu dünyada? Bizden başka kaç deli bu zorlu tırmanışa göğüs gerdi ki?
Çiçeklerin kokusu, rüzgârın esintisi, manzaranın güzelliği, kekliklerin sesi, güneşin yüzümüzü yakan ışıkları; kiliseyi birazdan görecek olmamızın heyecanı ile birleşince dünyanın en zengin insanı olduğumuz zehabına kapılıyoruz.
Ve ne kadar özgür olduğumuzun!
Şehir hapishanesinden kaçan mahkûmlar gibi hissediyoruz kendimizi… Şehrin gürültüsü, dedikodusu, pisliği ve seçim otobüslerinin hoparlöründen yayılan çirkin anonslarından kurtulmuş mahkûmlar gibiyiz…
Zirveye yaklaştıkça nefesimiz daralıyor, ayaklarımızdaki derman tükeniyor. Zorlu ve zahmetli tırmanıştan sonra nihayet bir kale gibi yükselen kilisenin duvarlarını gördük.
Az kaldı…
Yıllardır hayalini kurduğum, “Bir gün mutlaka bu zirveye çıkacağım” diye söz verdiğim yere az kaldı.
Malatya’dan bakınca gözümüzün gördüğü en yüksek zirvedeyiz şimdi… Ve hep uzaktan seyrettiğim kilise şimdi karşımda bütün heybetiyle ve ihtişamıyla dikilmiş duruyor. Tavanı çökmüş, duvarı yıkılmış, içi oyulmuş olsa da… Hazine avcılarının acımasızca harap ettiği bu tarihi eser, sanki “Ne olur beni kurtarın” der gibi ağlayarak bakıyor.
Osmanlı’nın 600 yıl gözü gibi koruduğu, yıkmayı aklının ucundan dahi geçirmediği bu kilise maalesef son 90 yılda definecilerin insafına terk edilmiş. Zirveye çıkar çıkmaz, bir yorgunluk çayı demledik. Bir yandan demli çayımızı içerken bir yandan da bu ihtişamlı eseri seyrediyoruz.
Zirveden bütün bir Malatya’yı (Eskimalatya, İzollu, Çırmıhtı, Akçadağ, Yazıhan, Hekimhan, Arguvan, Arapgir’in bir kısmını) ve Baskil’i görebiliyorduk.
Bulunduğumuz tepe, Muşar Dağı’nın zirvesi değil “Mutluluğun zirvesiydi”…
Akşam güneşin batmasına az bir zaman kaldı. Zirvede vaktin nasıl geçtiğini anlayamadık. Güneş yavaş yavaş Beydağılarının tepesine doğru yaklaşıyor, birazdan batacak. Eğer elimizi çabuk tutup dönüş için harekete geçmez isek yolumuzu kaybedebilirdik.
Zirveye tırmanalar bilir, iniş, dağa çıkmaktan daha zordur. Bizi zorlu bir iniş süreci bekliyor. Heyecandan ve sevinçten ne kadar yorulduğumuzun farkında değiliz. Tırmanışımız tam 3,5 saat sürdü, inişimiz ise 1 saat… Fakat iniş sırasında sarf ettiğimiz enerji, iki üç gün ayağa kalkamayacak kadar bizi bitirdi. Sanki felç geçirmiş gibi hâlâ yatakta yatıyoruz.
Bana sorsanız, bir daha Muşar dağına tırmanır mısınız? Hiç düşünmeden evet derim.
Eve geldiğimizde ne konuşacak takat ne de yemek yiyecek güç kalmıştı bizde… Bitkin, sarhoş ve felç bir şekilde kendimizi yatağa attık.
Ertesi günü kalktığımızda bütün vücudumuz tahta gibiydi… Hiçbir uzvumuz yerinde değildi. Böylece ikinci gün gezimizin planı alt üst oldu. Ne diğer köyler, ne diğer tarihi kutsal mekânlar, ne Baskil merkezi ne de Keban kaldı. Bütün bir günümüz evde ah vah’larla, sızlanarak geçti.
Öğleden sonra Gemici ve Kadıköy üzerinden Kömürhan Köprüsünü geçip Malatya’ya, kendimizi evimize zor attık. O kadar yorgunduk ki, Kömürhan’da kavurma yiyecek kadar bile takatimiz kalmamıştı.
Teşekkürler Mustafa Altunkaya… Teşekkürler Kenan-Enver Altunkaya kardeşler. Ve teşekkürler Altunkaya ailesi…
Unutulmaz bir Baskil gezisi yaşattığınız için…
Dillere destan Baskil misafirperverliğiniz için…
*******************
·        Mar Ahron kilisesi hakkında bilgi
Kömürhan'ın 60 km. kuzeydoğusunda bulunan Mar Ahron Manastırına, sahil yolu takip edilerek gidilir. Muşar'a bağlı Kale Mezrası mıntıkasında yaklaşık 1000 m. yükseklikteki dağın eteklerindedir.
Çok sarp ve kayalık bir dağın zirvesindeki balıksırtını andıran bir taşın üzerine inşa edilen manastır; hem mabet, hem de gözetleme görevi yapmıştır.
Batı tarafındaki yıkıntılara, kuzey ve güney taraftaki sarnıçlara bakıldığında burasının ne kadar büyük bir yerleşim yeri olduğu hemen anlaşılır.
Manastırın böylesi inip çıkılmayacak bir yere yapılması, burada bir kalenin olduğuna işaret eder.
Urartu'ların Muşar'da bir kale yaptırdıkları bilinir. Zaten aşağıdaki köyün adı da Kale Köydür. Kale Köyü şimdi Suyatağı köyünün bir mezrası konumundadır.
İki saatlik dik bir yokuşa tırmandıktan sonra ulaşılan manastır, bir anlamda kale görünümündedir.
Kilisenin bu gün için temelleri görünmese de bir kalenin içinde inşa edildiği muhakkaktır. Bu savunma sistemine bakılırsa sur duvarlarının zayıf olduğu ve zaman içinde de yok olup gittiği anlaşılır.
Kilise bu gün için hiçbir koruma önlemi alınmadığından doğanın ve define avcılarının açık tahribatına terk edilmiş bir vaziyette beklemektedir.
Manastırın yapım özellikleri yapıtın Roma dönemine ait olduğuna işaret etmektedir. Yörede yaşayan Hristiyan toplulukları ve Ermeniler tarafından manastır olarak kullanılmış ve Ermeniler tarafından Roma dönemine ait bu kiliseye Mar Ahron Manastırı ismi verilmiştir. Manastır Baskil ilçesi Suyatağı köyü kilise dağı(Mukaddes Dağı) olarak bilinen dağ üzerinde bulunmakta olup, eşsiz bir seyir yerine sahiptir. Kilisenin etrafında bulunan tarihi kalıntılardan ve mezarlık alanlarından, buranın yerleşim yeri olarak kullanıldığını göstermektedir.
Suyatağı Köyü; ilk tunç çağına uzanan yerleşim izlerine rastlanmıştır. Karakaya baraj çalışmaları sırasında çıkan kalıntılar, özellikle Fırat havzasına birçok kavimlerin yerleştiğini göstermektedir. Elde edilen bilgilere göre Hititler burada uzun süreli hakimiyet kurmuşlardır. Daha sonra Asur ve Makedon istilası başlamıştır. En son Romalılar ve Bizanslılar hakim olmuşlardır.

YORUMLAR


Captcha image
Avatar
Jesselit - 28.02.2018 15:38:48
cheap viagra levitra levitra super force buy cialis levitra canadian pharmacy levitra buy genuine levitra
Avatar
Lqverafe - 28.02.2018 15:39:10
Hi! Hi! doxycycline mono name brand viagra online [url=http://100mgdoxycyclinehyclate.com/]doxycycline hyclate 100mg[/url] OK’
Avatar
etaletcuef - 28.02.2018 15:39:14
buying cialis in canada canadian pharmacy cialis viagra v cialis generic cialis canada cheap cialis generic online http://rabbitinahat.com
Avatar
RonaldBlacy - 28.02.2018 16:06:30
is buying levitra online safe levitra pills order levitra overnight delivery levitra samples buy levitra europe
Avatar
ytalettojd - 28.02.2018 17:12:40
viagra 50mg dosage viagra com works like viagra buy viagra cheap cheap viagra online http://istanbulexpressonline.com
Avatar
BrendaChure - 28.02.2018 17:51:16
online casino casino online casino online real money casino
Avatar
Fbdsweak - 01.03.2018 15:08:21
Hello! All! http://cheaperectilepills.com/ online order viagra [url=http://cheaperectilepills.com/]erectile dysfunction[/url] ok’
Avatar
RobertPaize - 01.03.2018 19:26:55
buy generic cialis in usa online cialis buy cialis uk cheap buy cialis cialis super active sale cialis generic order cialis overnight delivery buy generic cialis online how to order cialis online no prescription
Avatar
ltaletrlxm - 01.03.2018 20:12:34
which is better viagra cialis or levitra cialis generic best price cialis canada reviews buy cialis order cialis canada http://cialismktj.us
Avatar
Frankstaro - 01.03.2018 20:22:02
buy levitra with prescription levitra plus buy viagra cialis or levitra levitra 10mg cheap levitra canada
Avatar
Alicekit - 01.03.2018 22:03:26
casino games free online casino slots top rated free online casino games new usa online casinos 2017
Avatar
OkaImpure - 01.03.2018 22:48:48
[url=http://fumc-midlothian.org/product/cialis-online.php]best place to buy cialis online[/url] cialis prescription online buy cialis online safely[url=http://fumc-midlothian.org/product/generic-cialis.php]when will generic cialis be available[/url] cialis generic price buy generic cialis online[url=http://fumc-midlothian.org/product/cialis-price.php]cialis 20 mg price[/url] cialis tadalafil lilly cialis price per pill OK’
Avatar
Barrybaisp - 01.03.2018 23:12:17
cialis super active+ 20mg pills buy cialis online generic.cialis.pills [url=http://tmcialisutkfh.com/#]cialis[/url] buy cialis viagra canada generic cialis tadalafil cheap cialis for sale [url=http://fmcialisytjd.com/#]buy generic cialis online[/url] where to buy cialis
Avatar
Barrybaisp - 02.03.2018 01:36:12
generic cialis cheapest price cialis buy female cialis cialis online order cialis daily generic cialis tadalafil cialis soft pills buy generic cialis online cialis sale london
Avatar
BrucePhody - 02.03.2018 02:12:16
buy levitra philippines levitra generic cheap levitra australia generic levitra buy levitra from germany
Avatar
ataletlsah - 02.03.2018 02:35:36
name of female viagra order viagra online usa paypal viagra discount viagra buy viagra online http://viagralbzq.us
Avatar
Williamflite - 02.03.2018 03:14:51
buy levitra us generic levitra online buy levitra singapore levitra coupon levitra discount prices
Avatar
Theresahon - 02.03.2018 03:22:32
celebrex 200 mg buy flagyl online flagyl antibiotic propecia voltaren tablets voltaren 100 mg finasteride 5mg
Avatar
RobertPaize - 02.03.2018 03:24:50
cialis 20 mg for sale online cialis how to take cialis pills cialis liquid cialis for sale generic cialis tadalafil buy cialis non prescription generic cialis 2018 buy cialis daily online
Avatar
Williamflite - 02.03.2018 04:41:26
cheapest levitra 20mg best levitra prices levitra buy philippines cheapest price for levitra buy levitra in uk
Avatar
DanielHef - 02.03.2018 04:48:50
can you buy cialis over counter spain cialis online generic cialis sale buy cialis online cheap female cialis generic cialis 2018 cialis 5 mg cheap buy generic cialis online where can i buy cialis online in australia
Avatar
Liyaassek - 02.03.2018 05:01:50
cialis generika testen|look here cialis discount|socialismo cientfico|cialis wirkungsweise|cialis 100mg for sale in|cialis sales brisbane|tarif cialis en france|uso cialis generic|buycialis|achat cialis avec paypal|canad precio bajo cialis|cialis farmacia acquist|cialis daily uk users group|only now cialis alternatives|precio propecia cialis levitra|acheter cialis au luxembourg|prix de cialis en inde|only now prices online cialis|i use it us cialis pharmacy|wow look it cialis for women|donde comprar cialis 20 mg|cost of generic 5mg cialis|cialis jus|generic cialis online 5 mg|cialis high and blood|cialis es un vasodilatador|cialis daily|generic cialis order online|cialis pills spain|20 mg cialis dosage|cialis 20mg prices|effets secondaire cialis 20|does cialis 10mg does it work|5mg cialis tablets|cialis en mujeres|cialis on no prescription|brand cialis echeck|purchase cialis online no|we recommend buy daily cialis|il cialis opinioni|reasonably priced cialis|cialis lilly preisvergleich|just try order cialis cialis|cialis tablets on line to buy|cialis compr|cialis united health care|cialis prescription uk|brst precios cialis baratos|prix du cialis 20 en pharmacie|gute cialis generika|20 mg cialis side effects|cialis soft generic airmail|cialis i alkohol|cialis buen precio|cialis naturale in farmacia|only here cialis pills|cheap uk cialis|commander cialis achat|cialis barato en el nw uk|cialis caja fuerte barata|cialis generique vidal|generic cialis soft vs|buy cialis cheap by phone|we use it cialis india|take cialis before going out|cialis generique dangereux|cialis erboristeri|caverta cialis cheap|cheap cialis boots tesco|cialis canada pharmacys|cialis generique 20mg rx|cuanto cuesta el cialis|buying cialis in bangkok|cialis generic europe cheap|buy cialis kuching pharmacy|cialis street value|brand cialis from uk|cialis 5 mg foru|cialis ok to take with telynol|price cialis 20 mg|cialis 5 mg vademecu|cialis vs tadalafil cost|generic pills like cialis|buy cialis overnight|wow cialis fast|where to buy cheap 5mg cialis|no prescription cialis generic|cialis long term usage|cialis 10 mg lilly|cialis kaufen aus kanada|generic levitra and cialis|generic 5mg cialis 5mg|buy cialis daily use|price cialis 5mg daily|beda cialis 20mg dengan 80mg|best cialis brand|potenzmittel cialis foru|my wife to cialis by mistake|cialis in frankreich kaufen|cialis soft uk pharmacy|generic cipla cialis|cialis addiction|cialis advertising campaign|muestras libres de cialis|will cialis 5mg|cialis cost in israe|le cialis viagr|cialis online info|venta cialis en espan|buy generic cialis europe|cialis online stores|generic cialis canadian|achat cialis pharmacie en lign|cialis mal di schiena dovut|lowest price on cialis 20 mg|rui cialis dosage|online cialis generico eu|cialis sales 2008|generic cialis samples|canada online super cialis|cialis son generiqu|mejor cialis espana|cialis 5 to buy europe|cialis 5 mlg|try it cialis one a day|cialis logo|cialis no rx|cialis yocora|cialis generisches kanada|brand cialis online shop|cialis marque|acheter cialis mg pills|cialis 20mg for sale|ordine di pillola di cialis|cialis soft australia pharmacy|cialis ohne wirkun|cialis20mggenericcheap|cialis acheter in amsterdam|cialis 5 mg acquisto on line|can you only get cialis|cialis for cheap on line|los cialis compran no herbario|cialis generico en leon gto|donde comprar cialis en espa|cialis 20 effets indesirables|buy generic cialis black|try it inexpensive cialis|cialisprofessional online|cialis soft tab 20 vs 40 mg|foro cialis genericos|le prix du cialis 5 mg|cialis generica deutschland|cialis mail order|no daily cialis|very good site cialis pills|cialis venta diaria|very good site cialis purchase|precios cialis confiables|buy generic super cialis|cialis einnahme antibiotika|comprar cialis valparaiso|cialis india online|5mg cialis online|generic cialis online a href|cialis 5mg tglich|precio cialis en farmaci|5 mg cialis enough|can i make a 20 mg cialis 10|online generic cialis pharmacy|over dose de cialis|cialis online contrareembolso|visit web site natural cialis|the best site cialis sale buy|cialis svizzera ricetta|cialis professional generica|cialis generic 300 pills|cialis 10 mg every 2 days|safe cialis sites|pastilla cialis alcohol|how to get female cialis drug|taking two cialis 5 mg|cialis berlin rezeptfrei|just try online order cialis|cialis 10mg inde canada|cialis generico monterrey|precios de cialis en lbano|cheap cialis online online|canadian price cialis 20mg|pictures of cialis tablets|cialis schweiz online|cialis 20mg efeitos|cialis un descuento de prix|cialis 20 mg billig|cialis kaufen bayern|daily cialis when to take|cialis 10mg canada|preis cialis|we use it cialis100mg|enter site cialis pill|cialis generics24|cialis grammi|il costo di cialis su|cialis woman dosage|cialis pills coupon|dosage rates for cialis|cialis 20 mg cpr4|buy cialis in mamelodi|cialis levitra impotenz|cialis once a day 5 mg|vipps pharmacy cialis|paypal cialis buy|wow buy cheap online cialis|cialis canadian pharmacy|price of cialis philippines|echeck brand cialis|cialis 5mg billiger|cialis equivalent|skip to gay cialis|buy cialis in orlando|2cialis compare levitra|cialis deals plus free pills|costo pastilla cialis mexico|cialis quotidien 5 mg|cialis online drug store|buy 1 cialis pill|cialis 10mg preis|price for cialis 10mg|prix en pharmacie cialis 5mg|cialis 5 mg preis|free samples cialis spain|look there search cialis|cialis en andorra|cialis pills for men find|how to take cialis soft tab|cialis hoher blutdruck|800 mg black cialis|click here cialis cheapest|cialis kautabletten|cialis dose recommeded|cialis for daily use 25 mg|order cialis with mastercard|cialis 80|very cheap cialis soft|canadian cialis uk|achetez cialis femelle|buy generic cialis from canada|cialis dosage increase|differenze cialis viagr|mejor los cialis compran|we recommend dose cialis canadian cialis,cialis canada,cialis,buy cialis,generic cialis online,cialis cheap,cialis online,buy cialis,cialis,cialis,buy cialis canadian cialis,cialis canada,cialis,buy cialis,generic cialis online,cialis cheap,cialis online,buy cialis,cialis,cialis,buy cialis cialis generika testen|look here cialis discount|socialismo cientfico|cialis wirkungsweise|cialis 100mg for sale in|cialis sales brisbane|tarif cialis en france|uso cialis generic|buycialis|achat cialis avec paypal|canad precio bajo cialis|cialis farmacia acquist|cialis daily uk users group|only now cialis alternatives|precio propecia cialis levitra|acheter cialis au luxembourg|prix de cialis en inde|only now prices online cialis|i use it us cialis pharmacy|wow look it cialis for women|donde comprar cialis 20 mg|cost of generic 5mg cialis|cialis jus|generic cialis online 5 mg|cialis high and blood|cialis es un vasodilatador|cialis daily|generic cialis order online|cialis pills spain|20 mg cialis dosage|cialis 20mg prices|effets secondaire cialis 20|does cialis 10mg does it work|5mg cialis tablets|cialis en mujeres|cialis on no prescription|brand cialis echeck|purchase cialis online no|we recommend buy daily cialis|il cialis opinioni|reasonably priced cialis|cialis lilly preisvergleich|just try order cialis cialis|cialis tablets on line to buy|cialis compr|cialis united health care|cialis prescription uk|brst precios cialis baratos|prix du cialis 20 en pharmacie|gute cialis generika|20 mg cialis side effects|cialis soft generic airmail|cialis i alkohol|cialis buen precio|cialis naturale in farmacia|only here cialis pills|cheap uk cialis|commander cialis achat|cialis barato en el nw uk|cialis caja fuerte barata|cialis generique vidal|generic cialis soft vs|buy cialis cheap by phone|we use it cialis india|take cialis before going out|cialis generique dangereux|cialis erboristeri|caverta cialis cheap|cheap cialis boots tesco|cialis canada pharmacys|cialis generique 20mg rx|cuanto cuesta el cialis|buying cialis in bangkok|cialis generic europe cheap|buy cialis kuching pharmacy|cialis street value|brand cialis from uk|cialis 5 mg foru|cialis ok to take with telynol|price cialis 20 mg|cialis 5 mg vademecu|cialis vs tadalafil cost|generic pills like cialis|buy cialis overnight|wow cialis fast|where to buy cheap 5mg cialis|no prescription cialis generic|cialis long term usage|cialis 10 mg lilly|cialis kaufen aus kanada|generic levitra and cialis|generic 5mg cialis 5mg|buy cialis daily use|price cialis 5mg daily|beda cialis 20mg dengan 80mg|best cialis brand|potenzmittel cialis foru|my wife to cialis by mistake|cialis in frankreich kaufen|cialis soft uk pharmacy|generic cipla cialis|cialis addiction|cialis advertising campaign|muestras libres de cialis|will cialis 5mg|cialis cost in israe|le cialis viagr|cialis online info|venta cialis en espan|buy generic cialis europe|cialis online stores|generic cialis canadian|achat cialis pharmacie en lign|cialis mal di schiena dovut|lowest price on cialis 20 mg|rui cialis dosage|online cialis generico eu|cialis sales 2008|generic cialis samples|canada online super cialis|cialis son generiqu|mejor cialis espana|cialis 5 to buy europe|cialis 5 mlg|try it cialis one a day|cialis logo|cialis no rx|cialis yocora|cialis generisches kanada|brand cialis online shop|cialis marque|acheter cialis mg pills|cialis 20mg for sale|ordine di pillola di cialis|cialis soft australia pharmacy|cialis ohne wirkun|cialis20mggenericcheap|cialis acheter in amsterdam|cialis 5 mg acquisto on line|can you only get cialis|cialis for cheap on line|los cialis compran no herbario|cialis generico en leon gto|donde comprar cialis en espa|cialis 20 effets indesirables|buy generic cialis black|try it inexpensive cialis|cialisprofessional online|cialis soft tab 20 vs 40 mg|foro cialis genericos|le prix du cialis 5 mg|cialis generica deutschland|cialis mail order|no daily cialis|very good site cialis pills|cialis venta diaria|very good site cialis purchase|precios cialis confiables|buy generic super cialis|cialis einnahme antibiotika|comprar cialis valparaiso|cialis india online|5mg cialis online|generic cialis online a href|cialis 5mg tglich|precio cialis en farmaci|5 mg cialis enough|can i make a 20 mg cialis 10|online generic cialis pharmacy|over dose de cialis|cialis online contrareembolso|visit web site natural cialis|the best site cialis sale buy|cialis svizzera ricetta|cialis professional generica|cialis generic 300 pills|cialis 10 mg every 2 days|safe cialis sites|pastilla cialis alcohol|how to get female cialis drug|taking two cialis 5 mg|cialis berlin rezeptfrei|just try online order cialis|cialis 10mg inde canada|cialis generico monterrey|precios de cialis en lbano|cheap cialis online online|canadian price cialis 20mg|pictures of cialis tablets|cialis schweiz online|cialis 20mg efeitos|cialis un descuento de prix|cialis 20 mg billig|cialis kaufen bayern|daily cialis when to take|cialis 10mg canada|preis cialis|we use it cialis100mg|enter site cialis pill|cialis generics24|cialis grammi|il costo di cialis su|cialis woman dosage|cialis pills coupon|dosage rates for cialis|cialis 20 mg cpr4|buy cialis in mamelodi|cialis levitra impotenz|cialis once a day 5 mg|vipps pharmacy cialis|paypal cialis buy|wow buy cheap online cialis|cialis canadian pharmacy|price of cialis philippines|echeck brand cialis|cialis 5mg billiger|cialis equivalent|skip to gay cialis|buy cialis in orlando|2cialis compare levitra|cialis deals plus free pills|costo pastilla cialis mexico|cialis quotidien 5 mg|cialis online drug store|buy 1 cialis pill|cialis 10mg preis|price for cialis 10mg|prix en pharmacie cialis 5mg|cialis 5 mg preis|free samples cialis spain|look there search cialis|cialis en andorra|cialis pills for men find|how to take cialis soft tab|cialis hoher blutdruck|800 mg black cialis|click here cialis cheapest|cialis kautabletten|cialis dose recommeded|cialis for daily use 25 mg|order cialis with mastercard|cialis 80|very cheap cialis soft|canadian cialis uk|achetez cialis femelle|buy generic cialis from canada|cialis dosage increase|differenze cialis viagr|mejor los cialis compran|we recommend dose cialis
Avatar
Dvskayak - 02.03.2018 08:14:00
cheapest viagra online - http://prednisonebuy20mg.com/ ordering viagra online [url=http://prednisonebuy20mg.com/]prednisone generic[/url] OK’
Avatar
gtaletaubq - 02.03.2018 08:46:54
free viagra samples uk viagra cost per pill printable coupons for viagra viagra 100mg price viagra online http://viagralbzq.us
Avatar
Katenaassek - 02.03.2018 10:09:00
viagra cialis panorama|look there viagra canada cheap|original viagra|viagra plus stay hard|men take viagra on trip|try it generic form of viagra|alternatives sale viagra|viagra come is dosage|viagra tablets lahore|scary movie 4 viagra|cheap viagra super plus|viagra 5mg price|visit web site homemade viagra|compare price generic viagra|pfizer viagra italia|what is the cheapest viagra|viagra pulmonary oedema|just try buy viagra in uk|click here viagra order|how to get viagra in tokyo|generic viagra buy pharma|viagra italia senza ricetta|viagra requiere receta|viagra 500mg consultant|generic viagra best price|how to viagra online|cheap sale viagra|viagra sales in south africa|viagra plus australia|viagra qatar|viagra dose twice in one day|cheap viagra 100mg 10 pack|good choice dosage viagra|price viagra spain|viagra use by women effective|we recommend bio viagra herbal|viagra shops in singapore|farmacia viagra donne|il viagra delle donne|click here buy viagra tablet|amazon viagra|how to get viagra in windsor|viagra spam|buy viagra for women drug|typical viagra prescription|viagra e farmaci simil|viagra treatment|viagra acheter sur internet|buy viagra online yahoo|we recommend candian viagra|non prescription viagra anchor|cual mejor generico viagra|ventas de viagra nz|viagra sale ontario|viagra trial coupon|acheter vrai viagra en ligne|viagra generic versus brand|viagra soft tabs wirkung|click now buy generic viagra|the best site online us viagra|viagra nitric oxide|viagra occh|to uk where viagra cheap in|viagra plus 10 mg cost|original viagra ohne rezept|sicher viagra kaufen|thailand viagra generic|viagra original patent|buy viagra without rx|the power pill viagra|click here viagra soft tabs|achetez viagra du canada|purchase viagra us|viagra c 200 dealy ejaculation|viagra dose eccessiv|super active viagra prices|buy real viagra online usa|lowest price viagra|nueva viagra|viagra online australia buy|viagra shop erfahrung|viagra hiv|50mg viagra price|citrato di viagra pfizer|viagra buy safe order now|tesco viagra price 100mg|foro compra viagra online|viagra patent expiry uk|cialis e viagra|viagra price 4 pills package|viagra erb|how many people buy viagra|viagra ordonnance ou non|kopen viagra|generic viagra 100mg pharmacy|walmart price on viagra|can i buy viagra in soho|economici viagra costi|generic viagra on paypal|can you get viagra in prague|only here candian viagra|click now professional viagra|was kostet 1 viagra|viagra duracion del efecto|commander viagra cialis|try it genuine viagra online|viagra malm|viagra super active reviews|viagra pharmacokinetics|viagra in mexican pharmacies|simile al viagra|viagra negative effects|cialis vs viagra price|cheapest brand viagra online|bestall viagra pa natet|fast shipping viagra cheap|order viagra us|look there buy real viagra|viagra pfizer price in germany|viagra jellyfish sale uk|online medical viagra|free coupons for viagra|best deals on viagra|viagra 2010 chile|shop to purchase viagra online|can i buy viagra in malaysia|viagra pfizer prezzo farmacia|venta de viagra online chile|viagra effects time|viagra samples free pfizer|viagra invention|viagra use tips|only today viagra costs|order cheap viagra deals|where to purchase viagra 150mg|viagra generico es malo|buy viagra over counter 2010|is viagra safe for teenagers|viagra wirkung verstarken|viagra lieferung sterreich|comparatif viagra com|viagra professional reviews|comprar female viagra 100|the price of 25 viagra 100mg|test viagra online kaufen|viagra deutschland ohne rezept|can nz buy viagra online au|only now viagra com|teilbar viagra cialis levitra|viagra sale in canada|viagra plus medication order|reputable viagra from india|viagra el precio uk ms bajo|viagra kamagra prix|orden de viagra barata|best price au pharmacy viagra|wow look it viagra price|viagra no prescription uk|fineviagra|viagra for sale online usa|viagra sales wa|cheap real viagra uk|viagra karachi buy|i use it viagra overnight mail|viagra alle erb|viagra mg 20|generic viagra price uk|before and after viagra use|viagra multiple sclerosis|effetti viagra femminil|soft generic viagra in dollar|we choice viagra canda|brand name viagra vs generic|can i buy viagra at tescos|online sales pfizer viagra|what is the best viagra dosage|viagra online in italy|viagra sublingual for sale uk|pillule viagra photo|enter site certified viagra|pilule de viagra prix|where to get viagra in miami|try it scam viagra from candad|look there official viagra|effet viagra kamagra|quanto costa il nuovo viagra|lowest price viagra 10 pills|viagra pricing walmart|compra viagra postepa|ordering real viagra online|click now viagra side effects|retail cost viagra|generic viagra look like|viagra fast shipping aust|viagra et ses mefaits|viagra dosaggi|best alternatives to viagra|viagra in italien rezeptfrei|generic with viagra|generic viagra 30|active super viagra|is viagra bad for the heart|wow look it mexico viagra|buy viagra generics nl|50 viagra buy|the best place viagra buy now|viagra expiration|buy viagra shoppers drug mart|viagra price in paris|viagra posologie|venta viagra por internet|detached retina viagra use|viagra pro and con|buy fda approved viagra online|usefull link viagra online buy|viagra frauen online kaufen|viagra blood in urine|viagra einfach kaufen de|can i take viagra to us|comprar viagra internet for|is generic viagra ok|viagra supplier wholesale|cheap super viagra uk|compre en la tienda viagra|pfizer workshops viagra|can u buy viagra from boots|effet viagra homme|viagra mexicana|viagra online dublin|get viagra las vegas|viagra sildenafil mujeres|generic viagracouk|just try viagra pills buy|pfizer viagra espaa|dove comprare cialis o viagra|viagra cost 20mg|red cialis viagra yan etkileri|viagra bestellen cialis kaufen|tomar viagra es malo|generika viagra cavert|viagra e insufficienza renal|is it bad to take viagra at 20|buy viagra in india delhi|viagra verordnung fr frau|achat viagra original en ligne|look there viagra canadian|viagra uk express delivery|can viagra shipped canada|la pillola del viagra|herbal viagra in canada viagra,generic viagra,generic viagra online,buy generic viagra,buy viagra online,cheap viagra,online viagra,viagra online,viagra cheap,buy viagra,viagra,viagra,viagra viagra,generic viagra,generic viagra online,buy generic viagra,buy viagra online,cheap viagra,online viagra,viagra online,viagra cheap,buy viagra,viagra,viagra,viagra viagra cialis panorama|look there viagra canada cheap|original viagra|viagra plus stay hard|men take viagra on trip|try it generic form of viagra|alternatives sale viagra|viagra come is dosage|viagra tablets lahore|scary movie 4 viagra|cheap viagra super plus|viagra 5mg price|visit web site homemade viagra|compare price generic viagra|pfizer viagra italia|what is the cheapest viagra|viagra pulmonary oedema|just try buy viagra in uk|click here viagra order|how to get viagra in tokyo|generic viagra buy pharma|viagra italia senza ricetta|viagra requiere receta|viagra 500mg consultant|generic viagra best price|how to viagra online|cheap sale viagra|viagra sales in south africa|viagra plus australia|viagra qatar|viagra dose twice in one day|cheap viagra 100mg 10 pack|good choice dosage viagra|price viagra spain|viagra use by women effective|we recommend bio viagra herbal|viagra shops in singapore|farmacia viagra donne|il viagra delle donne|click here buy viagra tablet|amazon viagra|how to get viagra in windsor|viagra spam|buy viagra for women drug|typical viagra prescription|viagra e farmaci simil|viagra treatment|viagra acheter sur internet|buy viagra online yahoo|we recommend candian viagra|non prescription viagra anchor|cual mejor generico viagra|ventas de viagra nz|viagra sale ontario|viagra trial coupon|acheter vrai viagra en ligne|viagra generic versus brand|viagra soft tabs wirkung|click now buy generic viagra|the best site online us viagra|viagra nitric oxide|viagra occh|to uk where viagra cheap in|viagra plus 10 mg cost|original viagra ohne rezept|sicher viagra kaufen|thailand viagra generic|viagra original patent|buy viagra without rx|the power pill viagra|click here viagra soft tabs|achetez viagra du canada|purchase viagra us|viagra c 200 dealy ejaculation|viagra dose eccessiv|super active viagra prices|buy real viagra online usa|lowest price viagra|nueva viagra|viagra online australia buy|viagra shop erfahrung|viagra hiv|50mg viagra price|citrato di viagra pfizer|viagra buy safe order now|tesco viagra price 100mg|foro compra viagra online|viagra patent expiry uk|cialis e viagra|viagra price 4 pills package|viagra erb|how many people buy viagra|viagra ordonnance ou non|kopen viagra|generic viagra 100mg pharmacy|walmart price on viagra|can i buy viagra in soho|economici viagra costi|generic viagra on paypal|can you get viagra in prague|only here candian viagra|click now professional viagra|was kostet 1 viagra|viagra duracion del efecto|commander viagra cialis|try it genuine viagra online|viagra malm|viagra super active reviews|viagra pharmacokinetics|viagra in mexican pharmacies|simile al viagra|viagra negative effects|cialis vs viagra price|cheapest brand viagra online|bestall viagra pa natet|fast shipping viagra cheap|order viagra us|look there buy real viagra|viagra pfizer price in germany|viagra jellyfish sale uk|online medical viagra|free coupons for viagra|best deals on viagra|viagra 2010 chile|shop to purchase viagra online|can i buy viagra in malaysia|viagra pfizer prezzo farmacia|venta de viagra online chile|viagra effects time|viagra samples free pfizer|viagra invention|viagra use tips|only today viagra costs|order cheap viagra deals|where to purchase viagra 150mg|viagra generico es malo|buy viagra over counter 2010|is viagra safe for teenagers|viagra wirkung verstarken|viagra lieferung sterreich|comparatif viagra com|viagra professional reviews|comprar female viagra 100|the price of 25 viagra 100mg|test viagra online kaufen|viagra deutschland ohne rezept|can nz buy viagra online au|only now viagra com|teilbar viagra cialis levitra|viagra sale in canada|viagra plus medication order|reputable viagra from india|viagra el precio uk ms bajo|viagra kamagra prix|orden de viagra barata|best price au pharmacy viagra|wow look it viagra price|viagra no prescription uk|fineviagra|viagra for sale online usa|viagra sales wa|cheap real viagra uk|viagra karachi buy|i use it viagra overnight mail|viagra alle erb|viagra mg 20|generic viagra price uk|before and after viagra use|viagra multiple sclerosis|effetti viagra femminil|soft generic viagra in dollar|we choice viagra canda|brand name viagra vs generic|can i buy viagra at tescos|online sales pfizer viagra|what is the best viagra dosage|viagra online in italy|viagra sublingual for sale uk|pillule viagra photo|enter site certified viagra|pilule de viagra prix|where to get viagra in miami|try it scam viagra from candad|look there official viagra|effet viagra kamagra|quanto costa il nuovo viagra|lowest price viagra 10 pills|viagra pricing walmart|compra viagra postepa|ordering real viagra online|click now viagra side effects|retail cost viagra|generic viagra look like|viagra fast shipping aust|viagra et ses mefaits|viagra dosaggi|best alternatives to viagra|viagra in italien rezeptfrei|generic with viagra|generic viagra 30|active super viagra|is viagra bad for the heart|wow look it mexico viagra|buy viagra generics nl|50 viagra buy|the best place viagra buy now|viagra expiration|buy viagra shoppers drug mart|viagra price in paris|viagra posologie|venta viagra por internet|detached retina viagra use|viagra pro and con|buy fda approved viagra online|usefull link viagra online buy|viagra frauen online kaufen|viagra blood in urine|viagra einfach kaufen de|can i take viagra to us|comprar viagra internet for|is generic viagra ok|viagra supplier wholesale|cheap super viagra uk|compre en la tienda viagra|pfizer workshops viagra|can u buy viagra from boots|effet viagra homme|viagra mexicana|viagra online dublin|get viagra las vegas|viagra sildenafil mujeres|generic viagracouk|just try viagra pills buy|pfizer viagra espaa|dove comprare cialis o viagra|viagra cost 20mg|red cialis viagra yan etkileri|viagra bestellen cialis kaufen|tomar viagra es malo|generika viagra cavert|viagra e insufficienza renal|is it bad to take viagra at 20|buy viagra in india delhi|viagra verordnung fr frau|achat viagra original en ligne|look there viagra canadian|viagra uk express delivery|can viagra shipped canada|la pillola del viagra|herbal viagra in canada
Avatar
BrucePhody - 02.03.2018 12:42:51
best place to buy levitra levitra pills price levitra sales levitra online buy levitra europe
Avatar
Omserafe - 02.03.2018 17:54:51
Hi! Hi! order viagra online viagra sales [url=http://fumc-midlothian.org/product/buy-viagra-online.php]order viagra online[/url]buy generic viagra online viagra information [url=http://fumc-midlothian.org/product/generic-viagra-online.php]generic viagra online[/url]online doctor prescription for viagra how to get viagra [url=http://fumc-midlothian.org/product/viagra-without-a-doctor-prescription.php]online doctor prescription for viagra[/url]OK’
Avatar
BonnieAdmix - 02.03.2018 20:44:48
online casino slots casino games real money online casino real money casino games
Avatar
CharlesraL - 02.03.2018 21:04:23
online casino no deposit bonus casino games free online gambling biggest no deposit welcome bonus
Avatar
BartyFep - 04.07.2018 15:37:50
cialis et glaucome http://cialisle.com/ - what is cialis cialis 5 mg bula buy tadalafil cialis cost at pharmacy cialis coupon cialis prezzo on line
Avatar
BartyFep - 05.07.2018 01:49:43
cialis 20mg c/ 4 comprimidos http://cialisle.com/ - do you need a prescription for cialis will cialis fail a drug test buy cialis online dose maximale de cialis cialis online cialis prostate problems
Avatar
BartyFep - 05.07.2018 14:39:49
cialis visГЈo http://cialisle.com/ - cialis shelf life apie cialis cialis online am folosit cialis cialis coupon dissolving cialis under tongue
Avatar
BartyFep - 10.07.2018 13:47:15
vende cialis na farmacia http://cialisle.com/ - cialis coupon walmart cialis copay coupon cialis cialis generika rezeptfrei paypal tadalafil comprar seguro cialis
Avatar
BartyFep - 11.07.2018 02:15:16
cialis interaction with coumadin http://cialisle.com/ - cialis generic cialis 20 mg effetti cialis online azithromycin cialis http://cialisle.com vente cialis viagra
Avatar
Agustinphist - 11.07.2018 08:40:23
real viagra without a doctor prescription usa availability of generic viagra viagra generic 100mg date for generic viagra viagra without doctor prescription viagra prices cost of generic viagra bangkok generic for viagra release date viagra commercial actress single packs 2018 viagra commercial actress names viagra generic costco what are the generic names for viagra
Avatar
Agustinphist - 12.07.2018 01:51:40
viagra dosage recommendations 50 mg or 100 mg viagra commercial youtube viagra without a doctor prescription us ph viagra ideal dosage forum viagra commercial actors viagra side effects in women viagra side effects in women viagra coupons codes viagra dosage for men viagra dosage for older men 2018 viagra coupons pfizer how much does generic viagra cost at walmart
Avatar
BartyFep - 13.07.2018 04:15:53
is 10mg of cialis too much http://cialisle.com/ - where to buy cialis venda generico cialis viagra online cialis stomaco vuoto tadalafil cialis 10 milligrams
Avatar
Agustinphist - 14.07.2018 07:30:14
viagra coupons 75% off generic viagra cost at walmart viagra commercial women stars viagra prices drop generic viagra names mazzogrin pfizer viagra coupons from pfizer date for generic viagra viagra commercial actress names price of viagra per pill at walmart pharmacy viagra coupons 75% low cost viagra generic viagra football commercial 2018 youtube
Avatar
Agustinphist - 14.07.2018 09:33:16
max viagra dosage recommendations viagra coupons from pfizer viagra without a doctor prescription cost viagra coupons pfizer made in usa women in viagra commercial 2018 date night viagra dosage viagra prices usa pharmacies generic viagra from costco viagra commercial woman blue dress viagra generic walmart viagra dosage instructions cvs pharmacy viagra prices
Avatar
BartyFep - 15.07.2018 08:29:20
bagus mana cialis dan viagra http://cialisle.com/ - canada pharmacy cialis long term daily use of cialis cialis 20mg online reviews on cialis 20 mg http://cialisle.com cialis 20 mg duracion efecto
Avatar
BartyFep - 15.07.2018 19:47:18
cialis patent läuft aus http://cialisle.com/ - cialis online canada does cialis raise psa cialis online canadian pharmacy can cialis cause eye problems discount cialis online cialis daily missed dose
Avatar
BartyFep - 17.07.2018 04:06:29
cialis informacja o leku http://cialisle.com/ - buy cialis cheap getting cialis prescription online cialis coupon funziona il cialis generico cialis 5mg online cialis daily after prostatectomy
Avatar
BartyFep - 17.07.2018 15:57:18
ordering cialis online reviews http://cialisle.com/ - cialis shelf life prix cialis 10mg en pharmacie cialis pharmacy cialis recept nodig cialis online precio cialis 5 mg mexico